به گزارش پایگاه خبری مفاز، در نهج البلاغه خطبه ای مفصل با عنوان «من خطبه له علیه السلام فی التوحید» وجود دارد که شیخ محمد عبده در وصف آن می گوید: «این خطبه اصول و مبانی علم و معرفت را چنان در خود جمع کرده است که هیچ خطبه ای چنین نکرده است».( نهج البلاغه، شرح الاستاذ الامام شیخ محمد عبده، انتشارات دارالمعرفه )
با این سوال سراغ خطبه رفتم که آیا آن حضرت از الهه یا خدا بانو در این خطبه سخن می گوید. چون همیشه در ذهنم این بود که آیه «لو کان فیهما آلهه الا الله لفسدتا» یعنی اگر آلهه و یا خدابانو در کنار خدای مذکر وجود داشت، هر دو عالم فاسد می شد. خدا بانو در آیین هندو و برخی ادیان دیگر شرق و در آیین های پگان و نئو پگان مرسوم است.
امام علی در این خطبه می فرماید « و طَهُرَ عن مُلامَسَهِ النساء». او پاک است از تماس با زنان».
شاید این نوع تنزیه خدا و ترسیم توحید اخلاقی در باره خدا کمی بدیهی به نظر آید. اما باید دانست که در جریان های معنویت گرای مدرن که تا حد زیادی متاثر از نگرش ها و باورهای ادیان شرقی بخصوص #هندوئیسم هستند و نیز متاثر از سنت های پیشا مسیحی باور به خدا بانو بسیار رواج دارد. خدا بانو ها معمولا همسر خدایان مذکر هستند که مثلا در آیین #هندو سه خدای اصلی یعنی برهما، ویشنو و شیوا هر کدام همسر و همسرانی دارند که جلب نظر همسران توسط عبادت کنندگان میتواند به رضایت شوهر ختم شود. البته که در تحلیل فلسفی و الهیاتی آیین هندو همه اینها استعاره و مجاز گویی در باره تجلیات یک واحد متعال و یا درون ماندگار است.
این نکته را نیز خوب است توجه دهم که اصولا در ذات خدا در توحید مورد نظر امام علی، مذکر یا مونث بودن خدا جا ندارد. اما اینکه چرا امام علی ع این را بیان می کند نشان می دهد که احتمالا در زمان آن حضرت باور به تماس خدایان با خدا بانوها رواج داشته است. اگر چه امروزه با رواج #دین_پژوهی و آگاهی ما از بحث خدا بانو بسیار عادی شده است اما همین جمله کوتاه می تواند حاکی از ذهنیتی باشد که احتمالا در میان مردم زمان آن حضرت وجود داشته است و خدا را نیز مذکر و برخوردار از همسر تصور می کردند.
