فرقه نیوز-بخش صوفیه و دراویش، ظهور فرقه‌های متعدد صوفیه در جهان اسلام پس از رحلت رسول‌الله (ص) ضربه‌های جبران‌ناپذیری به اسلام ناب محمدی زد. دوره امامت امام جواد (ع) فصل رونق فرقه‌گرایی، جریان سازی فکری علیه اهل‌بیت علیهماالسلام بود و این مسئله تا جایی پیش رفت که فعالیت و شبهه‌افکنی آن‌ها، امت اسلامی را تضعیف کرد.
در این میان بزرگان صوفیه با ادعای نیابت باعث تفرقه شدند و این رویه ادامه پیدا کرد تا در تاریخ ذکر شود که یکی از تهدیدها فرقه‌های صوفیه ایجاد تفرﻗﮥ در بین مسلمانان است و دراین‌بین مواﺟﻬﮥ امام جواد (ع) با عوامل تفرقه‌انگیز در تقویت و ایجاد همگرایی اسلام نقش بسزایی داشت.
پژوهشگران بر این باورند ریشه انحراف صوفیه درک نکردن حقیقت دین و برتری‌جویی و تمایلات جدایی‌طلبانه در مقابل اقدامات وحدت‌گرایانه امام جواد علیه‌السلام است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که امام جواد علیه‌السلام رفتارهای مختلفی نسبت به صوفیه و جریان‌های فکری انحرافی داشت. در مواقعی حضرت با مناظره به تبیین می‌پرداخت. امام جواد علیه‌السلام در این‌گونه موارد مقابله نمی‌کردند بلکه وارد مذاکره و مناظره می‌شدند زیرا جنبه بحث علمی بود.
امروزه بعضی از شاخه‌های نوظهور صوفیه از واژه آزاداندیشی استفاده ابزاری می‌کنند، این گروه‌ها در ظاهر ادعای آزاداندیشی کرده اما در باطن بحث براندازی است که نتیجه آن مسموم کردن افکار عمومی نسبت به مبانی اعتقادی، ریشه‌های دینی، اجتماعی و اخلاقی منتهی می‌شود، اینجا دیگر اختلاف و بحث، علمی نیست بلکه از بین بردن مبانی دینی به بهانه آزاداندیشی است و باید با آن مقابله کرد.
الگو رفتاری امام جواد علیه‌السلام در مقابل صوفیه و جریان‌های انحرافی این پیام را برای ما دارد که بحث انحراف فکری و اختلاف فکری بحث مبنایی علمی است و به‌نوعی آنچه درصحنه جامعه و در عمل بروز پیدا می‌کند، فقط جنبه علمی و اختلافات علمی دارد به همین خاطر باید با الگو گیری از امام جواد علیه‌السلام با برگزاری جلسات علمی، مناظره و گفت‌وگوهای علمی تبیین صورت گیرد زیرا وقتی طرف مقابل به دنبال حل مشکل از طریق علمی است می‌توان با تبیین به نتایج قابل‌توجه ای دست‌یافت اما اگر صحبت و عملکرد طرف مقابل بوی اختلاف انگیزی بدهد که این شاخصه اصلی منش گروهک مجذوبان و مریدان مصطفی آزمایش است دیگر تبیین جای ندارد زیرا این رفتار مدنظر برخی جریان‌ها و گروه‌های معاند سیاسی و اجتماعی است و نمی‌توان به آن چالش علمی گفت زیرا این افراد می‌خواهند از عضویت ظاهری خود در فرقه صوفیه گنابادیه به‌عنوان سکوی پرش برای ضربه زدن به اسلام ناب محمدی استفاده کنند.
این افراد با استفاده از نام صوفیه به دنبال زدن ریشه‌های اصلی و مبنایی تفکر دینی و شیعه در جامعه هستند که مماشات و مناظره علمی با آن‌ها خیلی جایی ندارد و حتی افراد را باید از مجالست با این‌گونه افراد بر حذر داشت و این کاری بود که امام جواد علیه‌السلام انجام می‌دادند و ما نیز باید همین مبنا را قرار دهیم و برای این کار ابتدا باید تشخیص دهیم، نوع مقابله و مواجهه باید از کدام نوع باشد؛ پس‌ازآن بر اساس تشخیصی که داده‌ایم، رفتار کنیم و در مواقعی تبیین صورت گیرد و زمانی که فرد یا افرادی قصد دارند به نام آزاداندیشی افکار عمومی را مسموم کنند با آن‌ها برخورد کنیم.
