به گزارش پایگاه خبری مفاز، کتاب «ایران و ایرانیان در کتاب مقدس» نوشته بهنام دارابی با مقدمه سیدحسن امین در ۲۰۸ صفحه با شمارگان ۵۰۰ نسخه و قیمت ۳۰۰ هزار تومان در نشر یادشده عرضه شده است.
در مقدمه حسن امین بر این کتاب میخوانیم: این پژوهش به ایران و ایرانیان در کتاب مقدس پرداخته است؛ اما متقابلاً آشنایی ایرانیان با کتاب مقدس که بیشتر به آن تورات و انجیل میگفتهاند بسیار قدیمی است و همواره مورد توجه آنان بوده است. بازتاب تورات و انجیل و احادیث مرتبط با آنها بهویژه قصص الانبیا و اسرائیلیات در ادبیات فارسی و داستانی، دراز است و غور در آن مستلزم تحقیقاتی دامنهدار و عمیق از جنس پژوهش حاضر است. به طور عام این بازتاب را میتوان از مقسمهای مختلف به چند بخش تقسیم کرد: اول، تقسیم آثار به دست ایرانیان به زبان فارسی یا عربی یا زبانهای دیگر دوم، تقسیم آثار به دست ایرانیان مسلمان یا اهل کتاب (کلیمی و مسیحی) و سوم، تقسیم آثار به نثر و نظم.
استقرای تام و تمام در هر یک از این مقولهها، بیرون از مجال این مقال و مقدمه محدود است. همین قدر میتوان گفت که متون کلاسیک قصصالانبیا به فارسی و عربی، همه ریشه در تورات و اناجیل دارند و البته اناجیل محدود به اناجیل اربعه نیست، بلکه تکیه مسلمانان گاهی بیشتر به اناجیل متروک از قبیل «انجیل برنابا» است که در آن به ظهور «فارقلیطا» که گفتهاند پیامبر اسلام (ص) است، تصریح شده.
از طرف دیگر، داستانهایی مانند یوسف و زلیخا، یا سلیمان و بلقیس ملکه سبا، یا موسی و شبان، یا خضر و موسی در ادبیات فارسی مخصوصاً به نظم، زمینه را برای «اختیارات شاعرانه» و تصرف در اصل و فرع داستانها و تأویل وقایع به نحو مطلوبی فراهم کرده است و شاعران پارسیگوی در این زمینه هر چه خواستهاند، به خیالپردازی و تصویرپردازی دامن زدهاند و شاهکارها آفریدهاند.
جالبتر از همه آنکه ایرانیان اهل کتاب مخصوصاً کلیمیان ایرانی در طول تاریخ بخشهایی از کتاب مقدس خود را به فارسی به نظم و نثر ترجمه کردهاند که بخش منظوم آنها کمتر در دسترس بوده است، جز اینکه دکتر «آمنون نتصر» در سال ۱۳۵۲ گزیدهای از اشعار فارسی کلیمیان برابر تورات را در کتابی به نام «منتخب اشعار فارسی از آثار یهودیان ایران» منتشر کرد که از آن جمله «موسینامه» است که در چندهزار بیت با محوریت چهار سفر خروج، لاویان، اعداد و تثنیه اثر شاعری کلیمی با تخلص «شاهین شیرازی» در قرن هشتم هجری، درخشش خاص دارد.
انجیل هم در متون نظم و نثر فارسی بازتابی بیشتر از تورات دارد؛ اما بهترین شعری که در فارسی از بازتاب انجیل در دست داریم همان «قصیده ترسائیه» خاقانی شروانی است که به دلیل مسیحی بودن مادرش، کمتر کسی چون او از باورها، مناسک و اصطلاحات ویژه مسیحیان شناخت داشته است.
در شعر معاصر هم احمد شاملو در «مرد مصلوب» با تلمیح و بلکه تصریح به داستان «یهودا اسخریوطی» اشاره میکند که او محل اقامت عیسی مسیح (ع) را به یهودیان مسیحیتستیز و سربازان سزار داد و موجب به صلیب کشیده شدن حضرت عیسی شد. نکته مهم این که بنا بر این روایت، یهودا از کرده خود پشیمان میشود و عذاب وجدان او را وامیدارد که خودکشی کند آن هم با به صلیب کشیدن خویش. شاملو از زبان عیسی و در مقام داوری یهودا میگوید:
«… روشنایی کوچک من،
از فروغ آن مرد اسخریوطی است
که دمی پیش، به سقوط در فضای سیاه بی انتهای ملعنت گردن نهاد.»
