به گزارش خبرنگار گروه فرق و ادیان خبرگزاری مفاز، به نقل از خبرگزاری رسا
صبح دیروز در پژوهشکده تاریخ معاصر نشستی تخصصی با عنوان روایت اسناد لانه جاسوسی برگزار شد. در این نشست که با هدف بررسی ابعاد مختلف اسناد بهجامانده از سفارت آمریکا در تهران و تأثیر آن بر سیاست خارجی ایالات متحده برگزار شده بود، دکتر رضا قریبی معاون اجرایی و توسعه منابع انسانی پژوهشکده مطالعات تاریخ معاصر ایران؛ با اشاره به نقش گروههای داخلی در تعمیق و توسعه استعمار آمریکا در ایران گفت: متأسفانه در تاریخ معاصر، بهویژه از دوران پس از جنگ جهانی دوم تاکنون، جریانهایی در داخل کشور وجود داشتهاند که عملاً مسیر نفوذ و سلطه آمریکا را هموار کردهاند. یکی از این گروهها، فرقه ضاله بهائیت است که نقش تعیینکنندهای در تثبیت نفوذ آمریکا از شهریور ۱۳۲۰ تا پیروزی انقلاب اسلامی ایفا کرده است.
وی با اشاره به فازهای مختلف حضور و نفوذ آمریکا در ایران اظهار داشت: از زمان اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ تا کودتای ۲۸ مرداد، و سپس تا دوره اصلاحات ارضی و برنامههای عمرانی رژیم پهلوی، ردپای این جریان در تمامی عرصهها دیده میشود. البته این سخن به معنای نفی نقش سایر گروهها نیست، اما واقعیت آن است که فرقه بهائیت بهطور خاص نقش عمیق و اثرگذاری در این روند داشته است.
دکتر قریبی تأکید کرد: اسناد لانه جاسوسی بهخوبی نشان میدهد که اعضا و تشکیلات این فرقه در بخشهای مختلف کشور، بهویژه در حوزههای اقتصادی و سیاسی، نقش فعالی در خدمت به منافع آمریکا ایفا کردهاند.
وی افزود: متأسفانه در بررسی تاریخ معاصر، کمتر به عامل داخلی توجه میشود، در حالیکه همین عامل داخلی، دروازه نفوذ استعمار خارجی را باز کرده و آن را تثبیت کرده است. در ادبیات سیاسی، از این عامل با عنوان کمپرادور یاد میشود؛ جریانی که ممکن است مسلمان، یهودی، زرتشتی یا بهایی باشد، اما در عمل در خدمت قدرت بیگانه قرار دارد.
دکتر قریبی خاطرنشان کرد: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز این جریانها همچنان فعالاند و امروز نیز کسانی که دم از سازش با آمریکا میزنند، بیتردید از همین شبکههای فکری و اقتصادی تأثیر میپذیرند. مطالعه دقیق، بهویژه بر پایه اسناد و شواهد تاریخی، نشان میدهد که نفوذ فرقه بهائیت در مناسبات ایران و آمریکا از دوره قاجار آغاز شده و آمریکاییها پس از کودتای ۲۸ مرداد، در واقع میوه همان ارتباطات را چیدند.
وی با اشاره به حضور پررنگ عباس افندی در سالهای ۱۹۱۱ تا ۱۹۱۳ و حمایت آشکار محافل آمریکایی از وی گفت: از همان زمان، بستر نفوذ فرهنگی و سیاسی آمریکا در ایران فراهم شد و بعدها شخصیتهایی مانند عبدالکریم ایادی و هژبر یزدانی این مسیر را در ابعاد اقتصادی و ساختاری ادامه دادند.
دکتر قریبی افزود: ایادی، پزشک مخصوص شاه، با نفوذی که بر شخص اول مملکت داشت و ارتباط گستردهاش با سازمان سیا، یکی از چهرههای کلیدی در تثبیت حضور آمریکا در ایران بود.
وی ادامه داد: هژبر یزدانی نیز با تخریب ساختار کشاورزی و امنیت غذایی کشور در دهههای ۴۰ و ۵۰، پای شرکتهای چندملیتی آمریکایی را به ایران باز کرد؛ همان زیرساختهایی که بحران آن تا امروز ادامه دارد.
دکتر قریبی در این زمینه یادآور شد که قلعه مستحکم آمریکا در ایران، به تعبیر رهبر معظم انقلاب، در همین دوران و با پیوند میان عامل داخلی و خارجی شکل گرفت و گفت: اگر این جریان در قالب مفاهیمی چون نفوذ به درستی تبیین شود، میتواند در جهاد تبیین امروز راهگشا باشد.
وی افزود: جریاناتی که امروز از تسلیم در برابر آمریکا سخن میگویند، در واقع ادامه همان جریان تاریخیاند و پیوند منافعشان با شرکتهای چندملیتی غربی بر کسی پوشیده نیست.
دکتر قریبی تصریح کرد: مطالعه ساده روزنامهها و نشریات کافی است تا ببینیم چگونه برخی جریانهای سیاسی و اقتصادی امروز، همان خط فکری وابستگی را دنبال میکنند.
وی با اشاره به اهمیت اسناد لانه جاسوسی گفت: مطالعه این اسناد کمک میکند تا جریانات داخلی مؤثر در نفوذ آمریکا بهخوبی شناسایی شوند. معمولاً آنقدر وجههی خارجی استعمار پررنگ نشان داده میشود که عامل داخلی در سایه میماند، در حالیکه این همان بخش تعیینکنندهای است که باید در جهاد تبیین به آن پرداخت.
دکتر قریبی تأکید کرد: عدم شناخت تاریخ معاصر، بهویژه دوره قاجار و پهلوی، یکی از ریشههای تکرار نفوذ و سلطه بیگانه است.
وی با استناد به فرمایشات رهبر معظم انقلاب در بیانیه گام دوم انقلاب گفت: علم تاریخ یک علم راهبردی و اثرگذار است و اگر گذشته بهدرستی تبیین شود، میتواند نسخهای برای درمان آینده باشد.
دکتر قریبی با اشاره به هشدار رهبر انقلاب درباره بازگشت دوران سلطه آمریکا گفت: خدا نکند جامعه ما دوباره به دوره پیش از انقلاب و سلطه همهجانبه آمریکا بازگردد. راه برونرفت از مشکلات امروز، آگاهی تاریخی و شناخت ریشههای نفوذ است؛ چه در قالب نفوذ ذهنی و چه فیزیکی. کسانی که امروز از سازش سخن میگویند، امتداد همان جریانی هستند که پیش از انقلاب، دژ مستحکم آمریکا در ایران را بنا کردند.
وی در پایان تأکید کرد: فرقه ضاله بهائیت، امروز نیز بهعنوان لابی رژیم صهیونیستی در ایران فعالیت دارد و بیتردید در چهار دهه پس از انقلاب نیز بیکار ننشسته است. رد پای این جریان در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور مشهود است و بازخوانی اسناد لانه جاسوسی میتواند چراغی برای شناخت بهتر این واقعیت تلخ باشد.
