پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم : پس از من هرگاه شک آفرینان و بدعت گذاران در دین را دیدید، از آنان ابراز برائت کنید... و از معایب آنان بگویید... تا مبادا در خراب کردن اسلام طمع کنند. () , وسائل الشیعه 508/11      

موسسه فـرق و ادیــان زاهـــدان

||| X

یکشنبه 12 مرداد ماه 99 11:45

کن ویلبر؛ از جمله مدعیان معنویت در جهان

مفاز/ کن ویلبر یک نویسنده آمریکایی است که درباره روانشناسی، فلسفه، عرفان، بوم‌شناسی و تکامل معنوی آثاری را منتشر کرده است.

به گزارش مفاز، کن ویلبر یک نویسنده آمریکایی است که درباره روانشناسی، فلسفه، عرفان، بوم‌شناسی و تکامل معنوی آثاری را منتشر کرده است. وی مؤسس مرکز حکمت انتگرال است که شعار تدوین اخلاق جهانی برای تمدن جهانی را برای خود برگزیده است. حضور پررنگ افراد یهودی، به ویژه مرتبطین با کابالا، در لایه‌های مدیریتی این مرکز مشهود است.

برای شناخت و درک بهتر معنویت‌های نوظهور نیاز به شناخت بهتر و بیشتر از زندگی رهبران این فرقه‌ها هستیم. در این سلسله مطالب بخشی از زندگی، افکار و آثار آنان منتشر می‌شود.

«کِن ویلبر Ken Wilber» متولد ۱۹۴۹ و آمریکایی است. پدرش عضو نیروی هوایی آمریکا بوده است.

در دوران جوانی به ادبیات و آموزه‌های شرقی به ویژه کتاب تائو ته چینگ علاقه‌مند بوده است.

مدتی در دانشگاه نِبراسکا در لینکولن آمریکا درس خوانده ولی پس از مدتی آن را رها کرده است. مدتی بعد دومرتبه به همان دانشگاه بازمی‌گردد ولیسانس شیمی و زیست‌شناسی خود را تکمیل می‌کند.

سال ۱۹۷۳ (در ۲۳ سالگی) اولین کتابش با عنوان طیف آگاهی را تألیف می‌کند. وی در این کتاب سعی دارد میان حوزه‌های مختلف دانش که به ظاهر ارتباطی با یکدیگر ندارند، پیوند برقرار کند. این کتاب به مثابه نقطه عطفی در ظهور روانشناسی فرا فردی به شمار می‌رود.

کن ویلبر به عنوان یکی از نظریه‌پردازان پیشتاز در حوزه روانشناسی فرا فردی مطرح است. البته خود ویلبر معتقد است که نظریه انتگرال وی در واقع موجی فراتر از روانشناسی فرا فردی است و به همین خاطر از واژه انتگرال استفاده می‌کند.

این کتاب ۴ سال پس از پایان تألیفش، یعنی در ۱۹۷۷، به چاپ رسیده است. ویلبر می‌گوید در ابتدا این کتاب را به حدود ۲۰ ناشر پیشنهاد داده بوده ولی آن‌ها نپذیرفته بودند؛ منتهی درنهایت انتشارات کوئِست بوکز آن را چاپ می‌کند. این انتشارات وابسته به جامعه تئوصوفی آمریکا است که هم‌اکنون نیز فعال است.

فردی به نام محمدرضا چنگیز در وبلاگ شخصی خود با عنوان روانشناسی ورارو، در یکی از پست‌های سال ۸۹ خود نوشته که در حال ترجمه و انتشار این کتاب است. وی بعدها از انتشار این اثر منصرف شد.

خلاصه‌ای از نظریات کن ویلبر و نقد آن در ص۳۷۷-۳۸۱ کتاب «روانشناسی دین و معنویت» نوشته «جیمز نلسون» آورده شده است. این کتاب توسط دکتر مسعود آذربایجانی به فارسی ترجمه و توسط انتشارات سمت منتشر شده است.

انتشار کتاب طیف آگاهی، سرآغاز مطرح شدن نظریه انتگرال از سوی کن ویلبر بوده است. در منابع مختلفی ذکر شده که ریشه‌های اولیه شکل‌گیری این نظریه مبتنی بر اندیشه دو نفر بوده که تأثیر فراوانی بر آراء کن ویلبر داشته‌اند. شری اوروبیندو و ژان گِبسِر بوده است.

شری اوروبیندو اولین بار مفهومی شبیه به انتگرال را در مسائل معنوی به کار برد. وی در کتاب معروفش با عنوان سنتز یوگا به توصیف نوعی از یوگا به نام پورنا یوگا پرداخت. پورنا به معنای فراگیر می‌باشد.

بعدها یکی از شاگردانش به نام ایندرا سِن که یک روانشناس بود اصطلاح روانشناسی انتگرال را برای اولین بار مطرح نمود. وی این عنوان را که مبتنی بر اندیشه‌های اوروبیندو بود، طی یک سلسله مقالاتی از اواسط دهه ۳۰ میلادی تا دهه ۵۰ میلادی، معرفی نمود. وی در برخی مقالاتش مفاهیم دیگری نیز همچون آموزش انتگرال، فرهنگ انتگرال و انسان انتگرال را نیز مطرح نمود.

پس از ایندرا سِن، یکی دیگر از شاگردان اوروبیندو به نام هاریداس چودوری، مفهوم انتگرال را در زمینه‌های دیگر توسعه داد. وی که یک فیلسوف اهل بنگال بود، برای اولین بار مفهوم روانشناسی انتگرال ایندرا سِن را در غرب معرفی نمود. وی در سال ۱۹۵۱ به آمریکا مهاجرت کرد و در سال ۱۹۶۸ موسسه مطالعات انتگرال کالیفرنیا را پایه‌گذاری نمود.

ژان گِبسِر، فیلسوف، زبان‌شناس لهستانی الاصل. وی اولین بار در سال ۱۹۳۹ اصطلاح انتگرال را برای توصیف مراتب بالای خودآگاهی بشری، با عنوان آگاهی انتگرال، به کار برد. وی اذعان داشته که افکارش در این زمینه مشابهت‌هایی با افکار اشخاصی مانند اوروبیندو و تیلهارددوشاردین داشته است ولی در عین حال وی مدعی بوده است که استفاده وی از این اصطلاح، بدون اطلاع قبلی از اندیشه‌های این افراد بوده است.

البته افراد دیگری نیز بر اندیشه‌های ویلبر مؤثر بوده‌اند، ازجمله آدی دا سامراج. کن ویلبر به مخاطبین آثارش توصیه کرده که وی را به عنوان معلم معنوی برگزینند. البته در سال‌های اخیر کن ویلبر انتقاداتی نیز به این جنبش وارد نموده است و تا حدودی از مواضع قبلی خود برگشته است.

همچنین نظریه پویایی چرخشی، دان بِک (عضو رهبران تکاملی) شباهت نزدیکی به نظریه انتگرال کن ویلبر دارد و این دو با هم همکاری‌های نزدیکی دارند.

ویلبر سال ۱۹۸۱ همسر اولش اِمی واگنِر را که سال ۱۹۷۳ با او ازدواج کرده بود، طلاق داد و در سال ۱۹۸۳ با تِری کیلام ازدواج کرد. منتهی ۱۰ روز پس از ازدواج، همسرش به سرطان سینه مبتلا شد و نهایتاً در سال ۱۹۸۹ فوت کرد. ویلبر در سال ۱۹۹۱ کتاب گریس و سنگریزه: معنویت و شفا در زندگی و مرگِ تری کیلام را درباره ۵ سال زندگی عاشقانه با همسرش نوشت. وی پس از فوت همسرش مدتی به‌طور موقت به مصرف الکل روی آورد.

در سال ۱۹۸۵ کن ویلبر به بیماری نادری با عنوان کمبود آنزیم آرنِیز دچار شده است. این آنزیم در دفع ویروس‌ها و باکتری‌های مهاجم نقش اساسی دارد، بنابراین کمبود آن فرد را مستعد دچار شدن به بیماری‌های مختلفی می‌کند.

سال ۱۹۸۷ ویلبر به همراه همسرش، جهت فراگیری مکتب بودیسم به دانشگاه ناروپا رفتند.

ویلبر کتاب سکس، بوم‌شناسی، معنویت: روح تکامل را در سال ۱۹۹۵ منتشر کرد. این کتاب یکی از آثار برجسته کن ویلبر است. وی در ابتدا قصد داشته که این کتاب جلد اول از سری کتاب‌هایی با عنوان سه گانه کیهانی باشد ولی مجلدات بعدی آن هرگز منتشر نشد. این اثر از جانب افراد زیادی مورد تحسین و انتقاد قرار گرفت.

کتاب خلاصه‌ای از تاریخ همه چیز را که در واقع فصلی از کتاب سکس، بوم‌شناسی، معنویت بود و در قالب مصاحبه تنظیم شده بود در سال ۱۹۹۶ منتشر کرد. همچنین کتاب چشم روح را با موضوع پیوند میان دین و دانش در سال ۱۹۹۷ منتشر کرد.

ازدواج سوم ویلبر در سال ۱۹۹۷ با مارسی والترز بود که پس از ۵ سال منجر به جدایی شد.

تأسیس موسسه انتگرال

کن ویلبر در سال ۱۹۹۸ موسسه انتگرال را تأسیس کرد. این موسسه درواقع یک اندیشکده است. مأموریت این موسسه تلاش در جهت توسعه نظریه انتگرال در تمامی حوزه‌های دانشی است. از همین رو شاخه‌های متعددی همچون موارد زیر را تشکیل داده است؛ روانشناسی انتگرال، سیاست انتگرال، اقتصاد انتگرال، معنویت انتگرال، پزشکی انتگرال، آموزش انتگرال، بوم‌شناسی انتگرال، حقوق و عدالت جنائی انتگرال، هنر انتگرال.

این موسسه علاوه بر برگزاری کارگاه‌های آموزشی پیرامون نظریه انتگرال، پروژه‌های مختلف دیگری را نیز در دست اجرا دارد. عنوان برخی از آن‌ها بدین قرار است: انتگرال محض، تمرین زندگی انتگرال، دانشگاه انتگرال، مرکز معنوی انتگرال.

وی در سال ۱۹۹۹ کتاب روانشناسی انتگرال را منتشر کرد، همچنین در سال ۲۰۰۰ انتشار کتاب یک تئوری برای همه چیز: دیدگاهی فراگیر (انتگرال) در مورد تجارت، سیاست، علم و معنویت را منتشر کرد. وی در این کتاب از برخی تئوری‌های روانشناسی رشد، همچون نظریه پویایی چرخشی استفاده نموده است.

رمانی با عنوان بومرِیتس: رمانی که شما را آزاد می‌کند، در سال ۲۰۰۲ منتشر شد. این رمان درباره نسل موسوم به بِیبی بومِر است و کن ویلبر قهرمان اصلی داستان می‌باشد.

اغلب آثار کن ویلبر توسط انتشارات شامبالا منتشر می‌شود. شامبالا عنوان سرزمینی مقدس در مکتب بودیسم است. عمده منشورات این سازمان مرتبط با مسائل فلسفی و دینی متأثر از مکتب هندوئیسم است؛ و تاکنون آثار نویسندگان مشهور زیادی را منتشر نموده است.

کتاب معنویت و انتگرال در سال ۲۰۰۶ از سوی کن ویلبر منتشر شد.

تأسیس مرکز حکمت انتگرال

وی سال ۲۰۱۰ مرکز حکمت انتگرال را به همراه مارک گافنی تأسیس کرد. ابتدا نام این موسسه مرکز معنویت جهانی بوده است. مأموریت اصلی این سازمان در قالب این شعار بیان می‌شود: تدوین اخلاق جهانی برای تمدن جهانی.

این سازمان دارای چندین لایه مدیریتی است. یکی از نکات برجسته در این فهرست‌ها حضور پر رنگ افراد یهودی، خصوصاً مرتبطین با کابالا، است. لیست این سطوح و برخی از افرادی که در هر سطح قابل توجه بوده‌اند در ادامه می‌آید.

مدیران اجرایی ۹ نفر ازجمله: کن ویلبر، مارک گافنی، جان مَک‌کِی (همان‌طور که در مابقی فهرست‌ها نیز مشاهده خواهید کرد وی یکی از ارکان ارشد این سازمان می‌باشد)، مایکل بِکویث، جان گَری (نویسنده کتاب مردان مریخی زنان ونوسی)

هیئت امنا ۴۱ نفر ازجمله: باربارا مارکس هابرد

مجمع مشاوران ۳۴ نفر ازجمله: جو پِرِز (روی مسأله معنویت هم‌جنس‌بازان کار می‌کند)

رهبران حرفه‌ای ۳۱ نفر ازجمله: کن ویلبر، مارک گافنی، جان مَک‌کِی

شورای ارشد حکمت ۴۵ نفر ازجمله: کن ویلبر، مارک گافنی، جان مَک‌کِی، مایکل بِکویث، جان گَری، اروین لازلو، جون بوریسینکو، دیپاک چوپرا.

شورای حکمت ۶۹ نفر ازجمله: عبدالعزیز ساشادینا، اِریک وَن پِراگ، جو پِرِز، تِری پَتِن (عضو رهبران تکاملی)، گوردون دِورین (عضو رهبران تکاملی)، مایکل دُود (عضو رهبران تکاملی)

بیل کلینتون (رئیس‌جمهور اسبق آمریکا) در چندین مورد، از کن ویلبر به عنوان فیلسوفی برجسته، که تأثیرات فراوانی در زندگی وی داشته یاد کرده است.

وی در گردهمایی سال ۲۰۰۶ مجمع جهانی اقتصاد موسوم به اجلاس جهانی داووس، در مصاحبه‌ای می‌گوید: آنچه امروز جهان به آن احتیاج دارد، یک آگاهی انتگرال است؛ آن‌چنانی که کن ویلبر در کتابش تعریف نموده است.

وی در مصاحبه‌ای که در تاریخ ۱/۸/۲۰۱۰ با مجله مشهور فارِین پالیسی (سیاست خارجی) داشته این‌چنین می‌گوید: کتاب یک تئوری برای همه چیز نوشته کن ویلبر، تأثیر زیادی روی من داشته است.

وی همچنین در یک مصاحبه رادیویی از کن ویلبر به عنوان یک نابغه یاد می‌کند.

وی پس از مطالعه کتاب ازدواج روح و حس کن ویلبر، یک نامه چهار صفحه‌ای درباره آن با دستخط خودش برای کن ویلبر می‌نویسد و به معاونش اَلگور نیز توصیه می‌کند که حتماً این کتاب را بخواند.

اَلگور معاون کلینتون نیز در مصاحبه‌های متعددی از افکار کن ویلبر، و کارآمدی نظریه انتگرال وی، برای حل بحران‌های جهانی، خصوصاً بحران محیط‌زیست، تعریف نموده است.

از سال ۲۰۱۲، ویلبر به عنوان یکی از مشاورین سازمان سیاست هم‌زمان بین‌المللی فعالیت دارد. این سازمان توسط یک تاجر انگلیسی به نام جان بانزل در سال ۲۰۰۰ تأسیس شده و هدفش هماهنگ نمودن سیاستمداران و احزاب سیاسی برای مقابله با مشکلات جهانی است. ایده اصلی این سازمان آن است که ما نمی‌توانیم به مشکلات جهان به شکل بخشی نگاه کنیم و بایستی برای حل هر مشکل توجه به مشکلات دیگر هم داشته باشیم و با نگاهی یکپارچه به مسائل جهانی نظر کنیم.

تاکنون سیاستمداران زیادی ازجمله تعدادی از احزاب و سیاستمداران انگلیس و برخی کشورهای دیگر به این سازمان پیوسته و بیانیه آن را امضا نموده‌اند. این سازمان در انتخابات‌های مختلفی که در کشورها و یا سازمان‌های بین‌المللی صورت می‌گیرد، اعلام می‌کند که چه تعداد از کاندیداها و یا پیروز شدگان از حامیان بیانیه آن‌ها بوده‌اند.

در بین شخصیت‌های مطرح حامی این سازمان، که اسامی آن‌ها در سایت رسمی این سازمان آمده، تعدادی از رهبران تفکر نوین ازجمله هابرد، لازلو و. .. نیز به چشم می‌خورد.

سایت جهان کن ویلبر

در سال ۱۹۹۷ شخصی به نام فرانک ویسِر، سایتی را با عنوان جهان کن ویلبر راه‌اندازی نمود. این سایت که هم‌اکنون نیز فعال می‌باشد، شامل بیش از ۱۰۰۰ مقاله در تائید و یا رد افکار و نظریات کن ویلبر است.

البته عنوان این سایت در سال ۲۰۰۴ به جهان انتگرال تغییر نمود. علت این تغییر، نامه‌ای بوده که کن ویلبر به طراح سایت زده و نقدهای منتشر شده در این سایت را بی‌اساس و غیرعلمی خوانده بوده است.

فرانک ویسِر در این سایت می‌گوید: من مدافع کن ویلبر نیستم و به خوانندگان این سایت هم توصیه می‌کنم که از کن ویلبر الهام بگیرند، ولی مراقب باشید که به‌طور مستقل فکر کنید.

فرانک ویسِر در سال ۲۰۰۱ کتابی را در نقد از افکار کن ویلبر منشر نموده است. البته برخی افراد معتقدند، که این کتاب در واقع دفاع از افکار ویلبر است. وی در این کتاب درباره مشابهت اندیشه‌های کن ویلبر با سایر اندیشمندان می‌گوید:

نظریه کوادرنت‌‌های کن ویلبر بسیار شبیه نظریه فریتز شوماخر درباره چهار حوزه دانش است. همچنین نظریات وی در حوزه در نظر گرفتن ابعاد مختلف و انتقاد به تک‌بعدی بودن علوم امروز، شبیه نظریات هیوستون اسمیث در کتاب معروفش با عنوان حقیقت فراموش شده است. همچنین ابعاد سری و رمزآلود نظریه ویلبر ریشه در فلسفه شِری اوروبیندو و نظریات آدی دا سامراج دارد.

کن ویلبر به همراه آلِن کامبز یک مدل مفهومی برای خودآگاهی انسان با عنوان شبکه ویلبر- کامبز طراحی نموده‌اند.

آلن کامبز یکی از اعضای گروه تحقیقاتی تکامل عمومی، عضو باشگاه بوداپست، یکی از بنیان‌گذاران انجمن نظریه آشوب در روانشناسی و علوم زیستی، مدیر مرکز مطالعات آگاهی در موسسه مطالعات انتگرال کالیفرنیا، رئیس انجمن مطالعات آگاهی. تألیف بیش از ۲۰۰ مقاله و کتاب در رابطه با خودآگاهی و مغز، برخی از این کتاب‌هایش را به‌طور مشترک با اروین لازلو تألیف نموده است.

مجله پابلیشِر ویکلی در سال ۲۰۰۴ از کن ویلبر به عنوان هِگِل معنویت شرقی نام برده است.

دیپاک چوپرا درباره وی می‌گوید: کن ویلبر یکی از مهم‌ترین پیشتازان در موضوع خودآگاهی است.

برادران واچوفسکی پس از انتشار سه گانه ماتریکس، یک مستندی را با هدف تفسیر فیلم ماتریکس منتشر نمودند. برای این کار دو نفر کارشناس انتخاب شدند که یکی از آنان کن ویلبر بود.

آثار فارسی کن ویلبر

از کن ویلبر تنها یک کتاب به صورت رسمی به فارسی ترجمه شده است. این کتاب با عنوان الگویی که پیوند می‌دهد: الگوی پیوند ذرات کائنات در سه حوزه‌ی جسمانی، زیستی و معنوی در واقع ترجمه یک فصل از کتاب سکس، اکولوژی، بوم‌شناسی کن ویلبر است.

این کتاب توسط یک پزشک ایرانی مقیم ژاپن به نام جمشید جمشیدی ترجمه شده است. وی نوشتارهای پراکنده دیگری نیز در حوزه تفکر انتگرال و برخی از آثار اروین لازلو را نیز ترجمه نموده است. اغلب ترجمه‌های خود را در وب‌سایت شخصی‌اش با عنوان شمع و گل و پروانه منتشر می‌نماید.

وی همچنین در سال ۱۳۹۳ کتاب دیگری را در موضوع نظریه انتگرال با عنوان بهداشت انتگرال: راهی به‌سوی بالندگی انسان، نوشته الیوت ‌اِس داچِر، منتشر نموده است. وی قبلاً ترجمه مختصری از این کتاب را در سایتش منتشر کرده بود./ ت
جمن نیوز